Ernesto Velasco

Profile

Registered: 1 month, 2 weeks ago

รายงานการศึกษา: ปรากฏการณ์ "ปั่น" บนโลกออนไลน์ในบริบทสังคมไทย

 

 

การศึกษาปรากฏการณ์ "ปั่น" บนโลกออนไลน์ โดยเฉพาะบนแพลตฟอร์มอย่าง Facebook ในสังคมไทย เป็นการสำรวจพฤติกรรมดิจิทัลที่มีความซับซ้อนและส่งผลกระทบอย่างลึกซึ้งต่อหลายมิติ คำว่า "ปั่น" ในที่นี้หมายถึง การกระทำที่มุ่งสร้างหรือขับเคลื่อนข้อมูล ข่าวสาร ความนิยม หรือกระแสสังคมให้แพร่หลายและมีอิทธิพลอย่างรวดเร็วผ่านการมีส่วนร่วมของผู้ใช้จำนวนมาก ซึ่งอาจเกิดจากแรงจูงใจที่หลากหลาย ตั้งแต่การตลาด การเมือง ไปจนถึงอุดมการณ์ส่วนบุคคลหรือกลุ่ม

 

 

(image: https://scontent.fbkk29-7.fna.fbcdn.net/v/t39.30808-6/592150592_122103866679138633_6803899764104907134_n.jpg?_nc_cat=108&ccb=1-7&_nc_sid=127cfc&_nc_eui2=AeE7iLc6hc3hfj1QD3WDfQ_-PTMDUYj3Yjc9MwNRiPdiN7qP3YfjScPP9UAQBa0lkGJ_qgfRpg-nRJGb74UPXxTx&_nc_ohc=rOnMiwEsvOoQ7kNvwHU3q90&_nc_oc=Adl76Zp2J702mnUixNqQkXKIfYL1zQSS7FupXgyL8C098zBNfa-oWlPEr5bfKo98Rrg&_nc_zt=23&_nc_ht=scontent.fbkk29-7.fna&_nc_gid=ZTBBEWnDa9BujUOaXAcFFg&oh=00_Afnv-AdAS96Tm7L09Mxsr9pQiY--NgTPy0rYiaiidYQVQg&oe=6950DBBF)

 

 

ที่มาและลักษณะของพฤติกรรม "ปั่น"

 

พฤติกรรมการ "ปั่น" บน Facebook ในไทยมีรากฐานมาจากวัฒนธรรมการมีส่วนร่วมและความเป็นชุมชนออนไลน์ที่แข็งแรง โดยมักปรากฏในรูปแบบต่างๆ เช่น การกดไลค์ แชร์ หรือคอมเมนต์เป็นจำนวนมากในเวลาอันสั้นเพื่อให้โพสต์หนึ่งๆ ปรากฏในฟีดข่าวของเพื่อนๆ และถูกระบบอัลกอริทึมจัดลำดับความสำคัญ (trending) การใช้แฮชแท็ก (#) ร่วมกัน การสร้างคอนเทนต์ที่ดึงอารมณ์ร่วม (เช่น เนื้อหาประเภทความสงสาร ความโกรธแค้น ความภูมิใจ) และการจัดตั้งกลุ่มปิดหรือแฟนเพจเพื่อประสานงานการปั่นอย่างเป็นระบบ

 

 

 

 

แรงจูงใจและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง

 

แรงจูงใจหลักสามารถแบ่งได้เป็น 3 หมวดใหญ่ คือ

 

 

เชิงพาณิชย์: เพื่อส่งเสริมสินค้า บริการ หรือบุคคล (อินฟลูเอนเซอร์, If you liked this article and you would like to obtain much more data relating to ปั่น like facebook kindly go to our own web-page. ดารา) ให้เป็นที่รู้จัก โดยอาจมีบริษัทรับจัดการปั่น (Click Farm) หรือการใช้บอตเข้ามาช่วย เพื่อเพิ่มสถิติการมีส่วนร่วมอย่างเทียม

 

เชิงสังคมและการเมือง: เพื่อสร้างกระแสสนับสนุนหรือต่อต้านประเด็นทางสังคม นโยบายของรัฐ หรือบุคคลทางการเมือง โดยมักเชื่อมโยงกับกลุ่มการเมืองหรือกลุ่มอุดมการณ์เฉพาะ ซึ่งในช่วงเลือกตั้งหรือช่วงที่มีประเด็นร้อนจะเห็นพฤติกรรมนี้ชัดเจน

 

เชิงวัฒนธรรมและความบันเทิง: เพื่อส่งเสริมความนิยมให้กับศิลปิน นักร้อง ซีรีส์ หรือแม้แต่มeme ต่างๆ โดยแฟนคลับจะรวมตัวกันปั่นแฮชแท็กหรือยอดวิวให้เป็นไวรัล

 

 

กลไกและเครื่องมือ

 

 

Facebook เองมีอัลกอริทึมที่ส่งเสริมการแพร่กระจายของเนื้อหาที่ได้รับความสนใจสูง (engagement) อยู่แล้ว ซึ่งกลายเป็นปัจจัยเอื้อให้การ "ปั่น" มีประสิทธิภาพ ผู้ปั่นมักใช้กลยุทธ์ดังนี้

 

 

การกำหนดเวลา: โพสต์เนื้อหาในช่วงเวลาที่มีผู้ใช้ออนไลน์สูงสุด

 

การออกแบบคอนเทนต์: สร้างเนื้อหาที่เรียกร้องให้มีปฏิกิริยา (Reaction) โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่กระตุ้นอารมณ์รุนแรง

 

การสร้างเครือข่าย: ใช้กลุ่ม (Group) และแฟนเพจเป็นฐานประสานงานหลัก

 

การใช้หลายบัญชี (Sockpuppet) หรือบอต: เพื่อเพิ่มจำนวนการมีส่วนร่วมอย่างรวดเร็ว

 

 

ผลกระทบในบริบทไทย

 

 

ผลกระทบของปรากฏการณ์นี้มีทั้งด้านบวกและลบอย่างชัดเจน

 

ด้านบวก:

 

 

การระดมพลังทางสังคม: ช่วยให้ประเด็นสาธารณสุข สิ่งแวดล้อม หรือการช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาสกระจายเสียงได้เร็วและกว้างขึ้น

 

การส่งเสริมธุรกิจขนาดเล็ก: ผู้ประกอบการสามารถสร้างการรับรู้ด้วยต้นทุนต่ำ

 

การแสดงออกซึ่งอัตลักษณ์และความนิยมทางวัฒนธรรม: เช่น การปั่นเพื่อสนับสนุนศิลปินไทยให้เป็นที่รู้จัก

 

 

ด้านลบและความท้าทาย:

 

การบิดเบือนข้อมูล (Disinformation) และข่าวปลอม: การปั่นสามารถทำให้ข่าวลือหรือข้อมูลเท็จแพร่กระจายเหมือนไฟป่า สร้างความเข้าใจผิดและแบ่งแยกในสังคม

 

การโจมตีบุคคล (Cyberbullying และ Cancel Culture): การรวมตัวปั่นเพื่อกลั่นแกล้งหรือกดดันให้บุคคลสูญเสียชื่อเสียงหรือโอกาส

 

การสร้างความจริงเทียม (Manufactured Consensus): ทำให้สังคมเข้าใจผิดว่าความคิดเห็นหนึ่งเป็นเสียงส่วนใหญ่ จนอาจบิดเบือนกระบวนการตัดสินใจของสาธารณะ

 

การบ่อนทำลายความน่าเชื่อถือของข้อมูลออนไลน์: ผู้ใช้ทั่วไปอาจสูญเสียความไว้วางใจในสิ่งที่เห็นบนฟีดข่าว

 

ปัญหาด้านกฎหมาย: บางครั้งการปั่นอาจลามไปสู่การหมิ่นประมาทหรือกล่าวหาที่เกินจริง

 

 

มุมมองทางกฎหมายและจริยธรรม

 

 

ประเทศไทยมีกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ฯ ที่อาจใช้กับกรณีการปั่นที่เผยแพร่ข้อมูลอันเป็นเท็จหรือเป็นภัยต่อความมั่นคง รวมถึงกฎหมายหมิ่นประมาท ในด้านจริยธรรม คำถามสำคัญคือ ขอบเขตระหว่างการแสดงออกอย่างเสรีกับการรังแกหรือโฆษณาชวนเชื่ออยู่ที่ใด และผู้ใช้ควรมีวิจารณญาณเพียงใดก่อนจะกดแชร์หรือร่วมปั่น

 

 

 

 

ข้อเสนอแนะและแนวทางการรับมือ

 

 

การสร้างภูมิคุ้มกันดิจิทัล (Digital Literacy): ควรส่งเสริมให้ประชาชนมีทักษะในการตรวจสอบแหล่งที่มา วิเคราะห์เนื้อหา และคิดอย่างมีวิจารณญาณก่อนแบ่งปันข้อมูล

 

ความโปร่งใสของแพลตฟอร์ม: Facebook ควรพัฒนาอัลกอริทึมและเครื่องมือที่ช่วยตรวจสอบและลดการแพร่กระจายของพฤติกรรมปั่นที่ประสงค์ร้าย หรือติดป้ายเตือนบนเนื้อหาที่ถูกปั่นโดยบอต

 

ความรับผิดชอบของผู้สร้างคอนเทนต์และผู้มีอิทธิพล: ควรส่งเสริมจรรยาบรรณในการไม่สร้างหรือร่วมวงปั่นข้อมูลที่อาจก่อให้เกิดความแตกแยกหรือความเสียหาย

 

การวิจัยและติดตามอย่างต่อเนื่อง: ภาควิชาการและองค์กรอิสระควรศึกษาพฤติกรรมนี้อย่างต่อเนื่อง เพื่อทำความเข้าใจพลวัตและเสนอแนวทางจัดการที่ทันสมัย

 

 

สรุป

 

 

ปรากฏการณ์ "ปั่น" บน Facebook ในไทยเป็นดาบสองคมที่สะท้อนพลวัตของสังคมเครือข่าย (Network Society) อย่างชัดเจน มันเป็นทั้งเครื่องมืออันทรงพลังสำหรับการระดมมวลชนและการแสดงออก แต่ในขณะเดียวกันก็เป็นช่องทางที่อาจบ่อนทำลายความจริงและความสงบสุขของสังคมได้ การจะอยู่กับปรากฏการณ์นี้ได้อย่างชาญฉลาด จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งผู้ใช้ที่มีวิจารณญาณ แพลตฟอร์มที่มีความรับผิดชอบ และนโยบายที่สมดุลระหว่างการเปิดพื้นที่แสดงออกกับการปกป้องสวัสดิภาพสาธารณะ การศึกษาและทำความเข้าใจกลไกของ "การปั่น" จึงเป็นก้าวแรกที่สำคัญสู่การสร้างภูมิทัศน์ดิจิทัลของไทยที่ทั้งมีชีวิตชีวาและมีความรับผิดชอบ

 

 

Website: https://Www.Facebook.com/seoinw1

---

Forums

Topics Started: 0

Replies Created: 0

Forum Role: Participant